Pasporta Servo امکان فوق‌العاده سودمند و مفیدی است که در اختیار اسپرانتودانان قرار دارد. اولین بار در سال ۱۹۶۶ برنامه‌ای تحت عنوان Programo Pasporto به‌منظور ایجاد امکان سفرهای ارزان‌تر و دیدارهای بین اسپرانتودانان به‌صورتی سهل‌تر پایه‌گذاری شد. این برنامه که در سال ١٩٧٤ با سیستم جدید و ٤٠ میزبان با نام Pasporta Servo توسط سازمان جهانی جوانان اسپرانتودان انتشار یافت به‌قدری جالب و کم‌نظیر است که بسیاری از افراد زبان اسپرانتو را تنها به‌منظور استفاده از این امکان منحصربه‌فرد یاد می‌گیرند. زیرا آنان می‌خواهند با Pasporta Servo سفر کنند، با فرهنگ‌های مختلف آشنا شوند، از امکان یک سفر ارزان بهره ببرند، دوستان جدیدی بیابند و خلاصه اینکه مسافرت خود را به یک خاطره‌ی به‌یادماندنی و یک تجربه‌ی استثنایی تبدیل کنند.

کتاب Pasporta Servo که همه ساله چاپ می‌شود حاوی لیستی از افرادی است که علاقه‌مند و داوطلب پذیرش مهمان از کشورهای دیگر هستند. این میزبانان می‌توانند شرایط خاصی را نیز برای مهمان‌پذیری خود در نظر بگیرند. هر اسپرانتودانی که این کتاب را خریداری کند می‌تواند با استفاده از آن در سفرهای خارجی خود مدتی را نزد افراد داوطلب لیست شده در این کتاب سپری نموده، از هم‌نشینی، مصاحبت و راهنمایی‌های آنان بهره ببرد. افرادی که لیست میزبانان را خریداری می‌کنند یا خود به‌عنوان میزبان در این لیست معرفی می‌شوند عضو Pasporta Servo محسوب شده و می‌توانند از امکان مهمان شدن رایگان بهره‌مند شوند. هر سال لیست جدید منتشر شده و هر لیست تا چاپ بعدی آن اعتبار دارد.
کسانی که داوطلب میزبانی هستند و نام آنها در کتاب چاپ می‌شود آنرا به رایگان دریافت می‌کنند و عضو این سرویس نیز محسوب می‌شوند. سایر افراد باید برای عضویت، این کتاب را خریداری نمایند. داوطلب میزبانی باید هر سال علاقه‌مندی خود به ادامه عضویت را تأیید نماید در غیر این صورت از لیست خارج خواهد شد. ضمناً کتاب Pasporta Servo جزو متعلقات شخصی محسوب شده و قابل واگذاری یا امانت دادن به دیگری نیست. برای معتبر بودن لیست، نام فرد صاحب کتاب باید روی جلد کتاب نوشته شود (درست به همان دلیلی که هر کس پاسپورت شخصی داشته و کس دیگری مجاز به استفاده از آن نیست).
مهمان شدن در نزد اسپرانتودانان سایر کشورها معمولاً لوکس و تشریفاتی نیست. ممکن است مجبور باشید روی زمین خوابیده یا کیسه‌خواب همراه خود ببرید. شرایط مهمانی را میزبان تعیین می‌کند. مثلاً بسیاری از میزبانان می‌خواهند که تقاضای مهمان شدن خودتان را مدتی قبل و به‌وسیله نامه، تلفن و یا پست الکترونیک اطلاع داده و منتظر تأیید آن باشید. تقریباً همه‌ی میزبان‌ها تعداد قابل قبول مهمانان یا روزهای اقامت را مشخص می‌کنند.
Pasporta Servo برای همه‌ی سنین جالب است. مشاهده‌ی دنیا از طریق اقامت در هتل‌های گران‌قیمت و عدم حضور در عمق جامعه‌ی میزبان چنگی به دل نمی‌زند، این کار را از طریق تماشای فیلم و عکس هم می‌توان انجام داد. آنچه سفر را دلپذیر می‌کند و پختگی آدمی را به همراه می‌آورد جستجو در فرهنگ و سنن ملت‌ها و آشنایی با چگونگی زندگی مردم عادی است. شاید هیچ امکان دیگری به اندازه‌ی Pasporta Servo برای چنین منظوری مناسب نباشد.
با این تفاصیل از هم اکنون تصمیم بگیرید که برای سفر آینده‌ی خود برنامه‌ریزی کنید. این بار در جستجوی هتلی ارزان‌قیمت یا مسافرخانه‌ای بی‌کیفیت نباشید. شما می‌توانید سفری پربار داشته باشید و با ناشناخته‌هایی آشنا شوید که کمتر خارجی شانس تجربه آنها را داشته است.  
آدرس Pasporta Servo در اینترنت: https://pasportaservo.org/

ترجمه از: حمزه شفیعی