محمود میربزرگی، تصویرگر اسپرانتو در ایران
محمود میربزرگی دانش آموخته هنر و خودآموخته زبان اسپرانتو است.
وی در سال ١٣٧۴ به سازمان جوانان اسپرانتودان ایرانپیوست و از شمارهی دوم با نشریه سازمان جوانان همکاری خود را آغاز کرد.
با انتشار مجله پیام سبزاندیشان، میربزرگی از شمارهی چهارم (تابستان ١٣٨٢) با طراحی لوگوی مجله به جمع همکاران مجله پیوست.
طراحی لوگوی کنگرهی اسپرانتو در ایران (استفاده شده در کنگرهی نخست)، طراحی لوگوی سایتهای “اسپرانتو در ایران” ،“فرهنگسرای اسپرانتو در ایران “، “کتابشناسی اسپرانتو” و کتاب”ماهی سیاه کوچولو” (ترجمه به اسپرانتو)از مجموعه کارهای او هست.
احاطه به جنبش اسپرانتو و شناخت بنیادی از فرهنگ ایرانی و ایدههایی که در ذهن پویای خود دارد، کارهای میربزرگی را دارای شناسنه ویژه کرده است. با مرور کارهای بصری انتشار یافته از وی میتوان بخشی از تاریخ اسپرانتو در ایران را مشاهده کرد.

اسپرانتو در دانشگاههای ایران
اسپرانتو از آغاز پیدایش خود با محافل آکادمیک و دانشگاهی پیوند ناگسستنی داشته است و همواره مورد تحقیق، پژوهش و آموزش قرار داشته است چه آنکه دکتر زامنهوف پروژه زبان ابداعی خود را ابتدا به محافل علمی و مطرح روزگار خود ارائه کرد تا مورد نقد و بررسی قرار گیرد.
میتوان گفت که در هر کجا جنبش زبان اسپرانتو قدرت و توانی داشته است همواره دانشگاه و محافل علمی، حوزه مورد علاقه و نظر اسپرانتودانان برای ترویج زبان اسپرانتو بوده است. این گرایش در ایران هم جدا از خواستههای ایرانیان اسپرانتودان نبوده است. در این نوشتار به ترتیب اتفاق و با توجه به اطلاعات کنونی به رابطه اسپرانتو و محافل علمی و دانشگاهی در ایران پرداخته شده است. لازم به ذکر است که این لیست میتواند بیش از آن باشد که اشاره شده است و به مرور زمان آکاهیهای یافته شده در این باره به این نوشتار افزوده خواهد شد.
روایت نخست از تدریس اسپرانتو در دانشگاه، ادعایی است که برای اولین بار توسط خانم پرینوش صنیعی نویسنده و اسپرانتودان قدیمی در مصاحبه با سرویس بیبی سی فارسی به تاریخ سیام فروردین ١٣٨٩ بیان کرده است: «برخی معتقدند که اعتصام الملک، پدر پروین اعتصامی، واردکننده یا معرف زبان اسپرانتو به ایران بوده است. احمد کسروی هم برای چندین سال مجلهای منتشر میکرد که مطالبی درباره اسپرانتو در آن چاپ میشد. در زمان افتتاح دانشگاه تهران در سال ۱۳۱۳ خورشیدی هم زبان اسپرانتو از مطالب درسی دانشگاه بود و کلا جامعه روشنفکری ایران به زبان اسپرانتو تمایل داشت.»
دربارهٔ این موضوع تاکنون سندی ارائه نشده است ولی دور از ذهن نیست که با توجه به جنبش پرانرژی که در آن زمان اسپرانتو در ایران داشته است کسی یا کسانی در صدد تحقق این امر بوده باشند اما تا امروز سندی در این زمینه یافت نشده است.
با قاطعیت میتوان گفت که اولین تدریس اسپرانتو در ایران، در دانشگاه تهران به صورت کلاسهای آزاد آموزشی توسط دکتر ناصرالدین صاحب الزمانی در سال ١٣۵۴ در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران برگزار شده است و تا وقوع انقلاب سال ١٣۵٧ کلاسهای آموزش اسپرانتو به صورت فوقبرنامه در آنجا بیوقفه ادامه داشته است.
با وقوع انقلاب و نابسامانیهای پس از آن و در پی آن وقایع منجر به تعطیلی دانشگاههای کشور، کلاسهای آموزش اسپرانتو هم در آنجا امکان برگزاری پیدا نکرد.
در تابستان سال ١٣۵٨ در مدرسه آمریکاییها، کلاسهای آموزشی ویژهای برای آموزگاران علوم اجتماعی توسط تیمی به سرپرستی دکتر صاحب زمانی برگزار شد تا «درس زبان اسپرانتو» که وارد کتاب علوم اجتماعی دوره دبیرستان شده بود، برای آموزگاران داوطلب، تدریس شود تا آنها ضمن توجیه، با خود زبان هم آشنایی بنیادی داشته باشند. به روایتی بیش از ۶۰۰ آموزگار در این دوره حضور داشتند.
در سال ١٣۶۷ کلاسهای آموزش اسپرانتو به عنوان فوقبرنامه توسط آقای فاضل تیموری در دانشگاه علامه طباطبایی برگزار شده است.
در سال ١٣٧٠ بنا به دعوت دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج دیگر بار دکتر صاحب الزمانی دورههایی را ابتدا ویژه استادان و هیأت علمی دانشگاه و سپس برای عموم دانشجویان علاقهمند در آنجا برگزار کردند که چند سالی تداوم داشت.
از سال ١٣٧١ بنا به دعوت دانشگاه شهید بهشتی دکتر صاحب الزمانی در آن دانشگاه دورههای آموزشی برای دانشجویان و اساتید علاقهمند تدریس کردند که این امر به مدت شش سال ادامه داشت.
در سال ١٣٧٢ کلاسهای آموزشی اسپرانتو به عنوان فوقبرنامه توسط آقای عبدالله حکیمنژاد در دانشگاه تبریز برای دو ترم برگزار شده است.
در سالهای پایانی دهه هفتاد گزارشی از کلاسهای آموزشی اسپرانتو توسط آقای ابراهیم سامانی در دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز نیز منتشر شده است.
مشهد در اواخر دهه هفتاد و اوایل دهه هشتاد شاهد برگزاری کلاسهای آموزشی ابتدا در دانشگاه آزاد و سپس مرکز آموزش زبانهای خارجی دانشگاه فردوسی توسط سعید برهانی و سپس در دانشکده ریاضی دانشگاه فردوسی ابتدا توسط محمد معافی و سپس توسط وحید پرتوی نیا برگزار شد. هم چنین از سال ۱۳۹۶ کلاسهای آموزش اسپرانتو توسط بنیامین کفیاچین (دانشجوی زبان فارسی، شهروند آمریکایی/ تاجیکستانی) در دانشگاه مشهد دوباره برگزار شد و بدین ترتیب مشهد به عنوان یکی از پایدارترین شهرها در برگزاری کلاسهای اسپرانتو در دانشگاههای خود از نظر تعدد و مدت زمان برگزاری، رکورددار است.
در سال ١٣۸۱ کلاسهای آزاد آموزش اسپرانتو توسط دکتر آذر کریمی استاد اقتصاد در دانشگاه مازندران برای علاقه مندان برپا شد که چندین ترم ادامه داشت و بازخوردهای مثبتی هم در پی داشت.
در سال ۱۳۹۶ مهندس احمدرضا ممدوحی اقدام به برگزاری کلاسهای اسپرانتو در مرکز زبان دانشگاه علامه طباطبایی کردهاند تا همچنان چراغ آموزش اسپرانتو در محیط دانشگاهی ایران روشن نگه داشته شود.
بر گرفته از سایت: اسپرانتو در ایران
درباره IREJO-Bulteno ارگان سازمان جوانان اسپرانتودان ایران
عنوان نشریهای است که از تیر ماه سال ١٣٧٢ تا دی ماه ١٣٧۶ طی بیست و دو شماره و به فاصله دو ماه یکبار منتشر شده است.
IREJO-Bulteno ارگان سازمان جوانان اسپرانتودان ایران بوده است که با مسئولیت و سردبیری رضا ترابی منتشر شده است.
IREJO-Bulteno گر چه اولین نشریه اسپرانتویی در ایران نبوده است اما ویژگیهایی باعث تمایز آن نسبت به بقیه شده است. نخست آن که ارگان سازمان و تشکیلات نام و نشاندار بوده است دوم اینکه به طور منظم و پایدار منتشر شده است سوم اینکه گستره توزیع آن وسیع بوده و جریان ساز شده است.
از IREJO-Bulteno دو پیش شمارهی دو برگی هم در تابستان و پاییز ١٣٧٢ منتشر شده است.
آخرین شماره IREJO-Bulteno ٢١ و ٢٢ در زمستان سال ١٣٧۶ به سردبیری عباس باغستانی منتشر شد و پس از آن انتشار آن متوقف شد.

بر گرفته از سایت: اسپرانتو در ایران
شیخ اسپرانتودان علی اکبر بایکی معروف به شیخ علی اکبر تربتی یا شیخ علی اکبر مکفر
“علی اکبر بایکی . [ ع َ اَ ب َ رِ ] (اِخ ) معروف به شیخ علی اکبر تربتی یا شیخ علی اکبر مکفر. وی از مردم بایک بود که قریه ای از نواحی تربت حیدریه است . تحصیلات قدیم را در مدارس مشهد تا مرحله ٔ اجتهاد به پایان رسانید. نخست در مدرسه ٔ ضراب خان واقع در بست پائین خیابان سکونت داشت واز محضر عالمان فقه و فلسفه و اصول آن روزگار چون مرحوم حاج میرزاحبیب مجتهد و آقازاده (فرزند مرحوم ملاکاظم ) و آقابزرگ حکیم و دیگران استفاده می کرد. و سپس به علوم جدید توجه کرد و زبانهای روسی و انگلیسی و فرانسه را فراگرفت و از منابع اروپائی نیز استفاده می کرد. وی زبان اسپرانتو را بخوبی آموخته بود و در آن روزگار (۱۳۰۰ تا ۱۳۰۳ هَ .ش .) مبلغ این زبان بود و کلاسی برای تعلیم آن تأسیس کرد. و نیز روزنامه ای به نام «دنیای نو» منتشر کرد که چند شماره بیش نشر نیافت . مقالات و اشعار وی در جراید خراسان انتشار یافت و در دوران نخست وزیری سردارسپه منظومه ای به بحر متقارب به نام «سردارسپه نامه » سرود. در سیاست پیرو عقاید افراطی بود و بهمین سبب اغلب در زندان و تبعید به سر می برد. و در حدود سال ۱۳۱۰ هَ . ق . به تهران آمد و در مدرسه ٔ سپهسالار سکونت گزید و مورد عنایت تیمورتاش واقع شد و در انجمن ادبی شرکت می جست و گاه نیز بتدریس می پرداخت تا در سال ۱۳۲۰ هَ . ق . بسن۷۰ سالگی زندگی را بدرود گفت . وی دانشمندی راستگو و باشهامت و باصراحت لهجه بود و حقیقت را در هر امری بی پروا بازمی گفت و در پرهیزگاری و عفت و امانت بی همتا بود و می توان او را از لحاظ عقاید افراطی که گاهی جنبه ٔ الحاد پیدا می کرد و در عین حال تقوی و پاکدامنی ، به ابوالعلای معری تشبیه کرد. و کلمه ٔ «مکفر» از آنجا بر وی نهاده شد که برخی از قشریون وی را تکفیر کرده بودند.”
سایت حوزه درباره ایشان اطلاعات بیشتری درج کرده است اما به اسپرانتودان بودن ایشان اشارهای نشده است.
این سرفصل را اینجا برای یادآوری نشان میگذاریم چرا که جز در لغتنامه دهخدا هیچ مدرک و منبع دیگری مبنی بر اسپرانتودان بودن ایشان وجود ندارد، شاید روزی در جایی دیگر درباره ایشان بیشتر بدانیم.
بر گرفته از سایت: اسپرانتو در ایران
کتاب «رویای صادقه» تألیف بهزاد رحیمیان و بخشی از تاریخ مستند جنبش اسپرانتو در ایران
کتاب «رویای صادقه» تألیف بهزاد رحیمیان که به مستندات سالهای آغازین سینما در ایران میپردازد، اطلاعات و اسناد ارزشمندی را دربارهی پیشاهنگان جنبش اسپرانتو در ایران در خود ضبط کرده است.
رویای صادقه تالیف بهزاد رحیمیان
مشخصات فنی کتاب ازاینقرار است:

یادداشت زیر حاصل نگاه و تورق اسپرانتودان ارجمند و علاقهمند به کنکاش در تاریخ اسپرانتو در ایران آقای علیاصغر کوثری است که به نقل از وبلاگ ایشان بازنشر میشود.
“حقیقت این که من پیش خود فکر میکردم که این کتاب را مانند دهها کتاب اسپرانتو شمول دیگر، بعد از مطالعهی ۱۰ – ۱۲ صفحهی اسپرانتو شمول آن به قفسهی کتابخانهی خود خواهم نهاد و در میان کتابهای اسپرانتو شمول دیگرم، بدون مطالعهی کامل و عمیق دیگر صفحاتش به بایگانی خواهم سپرد. اما بعد از خرید کتاب و حظ بردن از صفحات اسپرانتو شمول آن ، تازه دریافتم که این کتاب ارزنده چه گوهر گرانبهایست که حتی برای چون منی که به موضوع سینما و عکاسی علاقه و دلبستگی خاصی ندارم چنان گیرا و پر ثمر است که تا مدتها بعد از دریافت کتاب غرق در تورق، مطالعه و تماشای عکسهای ارزندهاش شدم و نه فقط آن صفحات اسپرانتو شمول کتاب که بهیقین کل مطالب هر دو جلد کتاب سرشار از هزاران آموختنی بکر و سودمند است.
لذا شایسته است علاقهمندان و به خصوص اسپرانتودانان عزیز ، نسبت به خرید این کتاب اهتمام ورزیده تا هم از بخش اسپرانتو شمول آن بهره برند و هم با خرید خود از چنین فعالیتهای فرهنگی پشتیبانی نموده باشند.
آموختهها: کتاب رویای صادقه بدون شک سرشار از هزاران آموختنی بکر و کمتر شنیده شده ایست که هر علاقهمندی را به وجد میآورد.
برای ما اسپرانتودانان نیز چنین است. ازجمله اینکه:
۱– شادروان موچول مصور رحمانی – اولین بانوی اسپرانتودان ایرانی که تا به حال شناختهایم – دختر فردی بوده است به نام میرزا ابراهیم خان عکاسباشی. عکاس معروف دربار قاجار
۲– میرزا احمد خان، پدر بزرگ موچول خانم بوده و او هم عکاسی معروف بوده است.
۳- موچول مصور رحمانی دارای دو برادر به نامهای اسحاق و عبدالحسین و سه خواهر به نامهای معصومه، ملوک و نصرت بوده است.
۴– موچول مصور رحمانی با فردی به نام بهمن شیدانی ازدواج میکند. نویسندهی چندین خودآموز و آموزگار زبان اسپرانتو و کارمند روزنامهی رعد.
۵– یکی از خواهران موچول یعنی ملوک با فردی به نام جعفر پیشهوری ازدواج میکند.
بنابراین بهمن شیدانی و جعفر پیشهوری ” هم جناق ” یکدیگرند.
۶-آقایان حسن شقاقی و محمد تقی معتضدی، دو باجناق دیگر بهمن شیدانی اند.
۶– بر اساس اطلاعیهای که بهمن شیدانی به مناسبت درگذشت پدر زنش منتشر مینماید، چهار راه قنسولگری نشانی منزل شیدانی بوده است.
۷– در اعلامیهای دیگر، شیدانی خود را نمایندهی مجمع عمومی اسپرانتو در تهران مینامد. (نماینده رسمی از سال ۱۲۹۷ تا ۱۳۳۰ خورشیدی).
۸– بانو موچول مصور رحمانی در سال ۱۲۷۹ متولد و در سال ۱۳۱۶ در ۳۷ سالگی درگذشت.
۹– بانو موچول در دبستان مبارکهی عفت تحصیلات ابتدایی را بهپایان رساند.
۱۰– نام قبلی بهمن شیدانی، رضا قلی میرزا بوده است. در آگهی مندرج در روزنامهی ایران (۲۴ آذر ۱۲۹۷) او اعلام میدارد که نام خانوادگی شیدانی را مطابق قانون سجل احوال بر گزیده است.
۱۱– در فروردین ۱۲۹۴ شیدانی از روزنامهی رعد استعفا میدهد.
۱۲ – پنج سال بعد در تیرماه ۱۳۰۱ شیدانی به دلیل کسالت مزاج از مدیریت داخلی روزنامهی حقیقت نیز استعفا میدهد.
۱۳ – در سال ۱۹۱۴ برابر با ۱۲۹۳ خورشیدی، رسالهای دربارهی قواعد اسپرانتو به قلم بهمن شیدانی منتشر میشود.
۱۴ – در سال ۱۳۱۰ بهمن شیدانی هم زبان اسپرانتو و هم دفترداری را شبهای جمعه آموزش میداده است.
۱۵ – کتاب اسپرانتو در بیست درس به قلم بهمن شیدانی به قیمت یک تومان فروخته و با پست سفارشی به خریداران ارسال میشده است.
۱۶ – در سال ۱۳۱۰ بهاحتمال فراوان نشانی منزل یا محل کار بهمن شیدانی در خیابان شاهپور (وحدت اسلامی کنونی) قرار داشته است.
۱۷ – بانو موچول مصور رحمانی در خرداد سال ۱۳۱۶ فوت نموده و مجلس تذکر زنانهی وی در منزل آن مرحومه در خیابان فرهنگ منعقد گردیده است.
۱۸ – گویا در هنگام درگذشت موچول مصور رحمانی، همسرش بهمن در تهران حضور نداشته است.
۱۹ – بهمن شیدانی از افراد فرقهی کمونیستی بوده و به واسطهی رفاقتش با جعفر پیشهوری، امکان ازدواج وی با معصومه مصور رحمانی فراهم و این دو با جناق شدند.
۲۰ – نصرت و معصومه که از خواهران موچول بودند به فاصلهی پنج سال در سالهای ۱۳۷۱ و ۱۳۷۶ فوت نموده و سنگقبر مشترک این دو نشان میدهد که مزارشان واقع در بهشتزهرای تهران در قطعهی ۷۶ ردیف ۷۷ و شمارهی ۵۸۸ قرار دارد.
آیا ممکن است آرامگاه موچول و همسرش بهمن نیز در همان اطراف باشد؟
۲۱– بهمن شیدانی متولد ۱۲۶۰ و درگذشته در سال ۱۳۴۴ میباشد. ۸۸ ساله.
۲۲ بهمن شیدانی از شاهزادگان تویسرکان بوده است و لقب پرنس به این دلیل بر وی اطلاق میشده است.
۲۳ – شیدانی علاوه بر اسپرانتو، از بانیان حسابداری نوین در ایران است. او مدتی رییس حسابداری وزارت دارایی بوده است.”
درباره آموزش مکاتبهای اسپرانتو در ایران: دوره دوم

دوره آموزش مکاتبهای که دکتر حسین وحیدی فراهم کرده بود عبارت بود از: کتاب، رهنمای آموزش و ترجمه فارسی کتاب، که بهمحض ثبتنام به نشانی زبانآموز ارسال میشد. در اوایل دهه هفتاد دیگر خبری از شور و شوق آموزش مکاتبهای نبود و آزما عملاً کارکردی نداشت.
سال ١٣٧۵ رضا ترابی که خود از زبان آموزان دوره مکاتبهای آموزش اسپرانتو بود با احساس نیاز به دوره آموزش مکاتبهای جدید درصدد تدوین و طراحی دوره جدید آموزش مکاتبهای اسپرانتو برآمد. اگر دکتر وحیدی بهتنهایی و یک تنه دورهِ آموزشی راهاندازی کرده بود اینک تیمی تشکیلشده بود که با تقسیمکار و حسابشده درصدد آموزش مکاتبهای پیگیر و فراگیر بودند.
هسته اولیه تیم عبارت بودند از: رضا ترابی(طراح و نویسنده دوره)، عباس باغستانی(مسئول تدوین و انتشار)، حمزه شفیعی (مسئول اصلی راهنمایی زبان آموزان) که در کوتاهمدتی خانمها منیره فهمی، نازی صولت و سیمین عمرانی به عنوان مربی به این تیم پیوستند.
کتاب آموزشی دوره junulkurso انتخاب شده بود که نسخهای از آن را خانم فهمی به امانت در اختیار قرار داده بودند که با تیراژی محدود تکثیر شده بود و راهنمای تدریس آن توسط رضا ترابی نوشته و تنظیم شده بود.
سیستم آموزشی به این صورت بود که بهمحض ثبتنام علاقهمندان برای آنها پرونده آموزشی تشکیل میشد و یک نفر بهعنوان مربی تعیین میشد تا پیگیر روند زبانآموزی شودو پس از دریافت پرسشهای درس پیشین آنها را مورد تصحیح قرار داده و رفع اشکال میکرد. چنانچه مشکل خاصی نبود به همراه پاسخنامه درس پیشین جزوه آموزشی و پرسشنامه درس جدید برای زبانآموز ارسال میشد و این روند تا پایان دوره ( که بستگی به تلاش و علاقه زبانآموز داشت) ادامه پیدا میکرد.
برای دوره آموزشی تبلیغات مطبوعاتی انجام میشد. طبق توافق قرار شده بود که همه درآمد دوره آمورشی صرف تبلیغات آن شود. تبلیغات بیش از دو سال تداوم داشت و در مجلههای «جوانان امروز»، «اطلاعات هفتگی»، هفتهنامه «مهر»، روزنامه «ابرار»، مجله «دانستنیها»، «دنیای ورزش» و … بهتناوب زمانی و توان مالی حاصل از ثبت نام علاقهمندان دوره آموزشی ادامه پیدا کرد.
از سال ۱۳۷۸ با فراگیر شدن اینترنت در ایران و دسترسی همگانی بدان از استقبال دوره آموزش مکاتبهای بهمرور کاسته شد هرچند تا اوایل دهه هشتاد همچنان این دوره فعال بود و خانم سیمین عمرانی عمده مسئولیت آن را بر عهده داشت.
و چنین بود که با پیدایش آموزش آنلاین اسپرانتو در اینترنت بهویژه سایت بزرگ www.lernu.net و ایجاد امکان آموزش اسپرانتو برای فارسی زبانها عملاً دفتر آموزش مکاتبهای اسپرانتو در سال ۱۳۸۵ بسته شد.
درباره آموزش مکاتبهای اسپرانتو در ایران: دوره نخست
برای ما روشن نیست که آیا قبل از سال ۱۳۶۰ آموزش مکاتبهای اسپرانتو در ایران اتفاق افتاده است یا نه چون تا زمان نگارش این یادداشت اطلاعات ما فاقد چنین اسنادی بوده است.
در سال ۱۳۶۰ دکتر حسین وحیدی استاد اخراج شده (به تشخیص شورای انقلاب فرهنگی) دانشگاه تهران شروع به تدوین دوره آموزش مکاتبهای زبان اسپرانتو میکند.
کتابی که برای دوره آموزش مکاتبهای در نظر گرفتهشده است کتابی کلاسیک و معروف متعلق به دهه بیست قرن بیستم میلادی به نام Konversacia kurso de Esperanto است که توسط نویسنده مشهور مجارستانی مقیم سوئد دکتر سیلاجی منتشرشده است.
لازم به ذکر است که این کتاب را دکتر ناصرالدین صاحب زمانی از سال ۱۳۵۵ در کلاسهای آموزشی اسپرانتو تدریس میکرده است و انتشارات عطائی آن را در تیراژ وسبع چاپ کرده بود. 
دکتر وحیدی خود درباره انگیزه راهاندازی دوره مکاتبهای اسپرانتو چنین میگوید:
« اخراج از دانشگاه و دیگر ناملایمات زندگی روزگار تلخی را پیش رویم قرار داده بود، تصمیم گرفتم خود را بهکاری مشغول کنم و از رنج روزگار بکاهم، برای همین به فکر راهاندازی دوره مکاتبهای آموزش اسپرانتو افتادم».
اینچنین شد که «آزما» شکل گرفت و با درج آگهی در مطبوعات آن زمان هزاران علاقهمند از سراسر کشور با دکتر وحیدی تماس گرفته و خواهان شرکت در دوره آموزش مکاتبهای اسپرانتو شدند.
کتاب پدیده اسپرانتو: راهحل مشکل زبان بینالمللی
پدیده اسپرانتو (La Fenomeno Esperanto) نام کتابی است نوشتهٔ ویلیام الد، نویسندهٔ نامدار اسپرانتیست اسکاتلندی که چندین بار نامزد دریافت جایزهٔ ادبی نوبل شد.
این کتاب در سال ۱۹۸۷ به مناسبت جشن صدسالگی زبان اسپرانتو توسط انجمن جهانی اسپرانتو (که دارای روابط رسمی با سازمان ملل متحد و یونسکو است، و مقر آن در شهر رتردام هلند است) منتشر گردید.
فصلهای ۸ گانهٔ این کتاب به بررسی و معرفی مشکلات ناشی از فقدان زبان مشترک جهانی و ابعاد گسترده و پیامدهای وخیم و گوناگون آن، راهحلهای تئوریک و عملی ارائهشده برای حل این مشکل و راهحل بهینهٔ ارائهشده، یعنی زبان فرا ساختهٔ اسپرانتو و ادبیات و فرهنگ اسپرانتو میپردازد. ترجمهٔ فارسی این کتاب به همراه پیوستهای چهاردهگانه که توسط احمدرضا ممدوحی اقتباس، ترجمه و تألیف شده است در ایران تحت عنوان «پدیده اسپرانتو: راهحل مشکل زبان بینالمللی» توسط نشر آرویج در سال ۱۳۸۶۶ منتشر و روانه بازار شده است.

کتاب پدیده اسپرانتو
پست مرتبط: رادیو گفتگو: برنامهی اندیشههای روبرو، دربارهی کتاب “پدیده اسپرانتو“
کتاب زبان جهانی اسپرانتو (تاریخچه و زبانشناسی تطبیقی)
کتاب زبان جهانی اسپرانتو (تاریخچه و زبانشناسی تطبیقی) نوشته پی یر ژانتون که توسط محمد جواد کمالی ترجمه شده است و در اسفند ۱۳۷۶ بهوسیله انتشارات عطایی چاپ و منتشر شده است از معدود کتابهای آکادمیک و ارزشمندی است که بررسی و واکاوی بسیار دقیقی از زبان بینالمللی اسپرانتو و جنبش اسپرانتو در جهان و جنبش بینالمللی آن را به مخاطبان فارسیزبان ارائه میدهد. این کتاب ابتدا بهعنوان رسالهٔ دانشگاهی و سپس بهعنوان کتاب مستقل توسط مترجم در ایران منتشرشده است.
کتاب زبان جهانی اسپرانتو
کتابشناسی و اطلاعات فنی بیشتر را در این نشانی بخوانید.
یاری انجمن اسپرانتوی ایران برای گسترش اسپرانتو در دنیای عرب
انجمن اسپرانتوی ایران نقش مؤثر و سازندهای در کمک به تدوین و انتشار کتابهای بنیادی آموزش زبان اسپرانتو برای عربزبانها داشته است و در این رابطه خدمت بزرگی به دنیای اسپرانتو در جهان عرب کرده است. ویراستاری، تنظیم و تدوین دو کتاب منتشرشده از طرف انجمن جهانی اسپرانتو: “القاموس الواضح اسبرانتو – عربی“، “منهاج الاسبرانتو” و کتاب هنوز منتشرنشده “القاموسالواضح عربی – اسبرانتو“. هر سه کتاب تألیف جورج ابراهیم (اسپرانتودان فقید آرژانتینی با اصالت سوریهای) هستند و دستنوشتههای ایشان در ایران توسط موسسه سبزاندیشان (انجمن اسپرانتوی ایران) مورد بازبینی، ویرایش، تصحیح و تایپ واقعشده است.

فرهنگ اسپرانتو عربی
تالیف جورج ابراهیم

کتاب منهاج الاسبرانتو آموزش پایه اسپرانتو برای عرب زبانها
منبع انتشار: سایت"اسپرانتو در ایران"
نامه انجمن جهانی اسپرانتو به کمیسیون ملی یونسکو در ایران
در سال ۱۳۷۹ زمانی که رضا ترابی معاونت سازمان جهانی جوانان اسپرانتودان را بر عهده داشت در دیداری با رئیس انجمن جهانی اسپرانتو پرفسور رناتو کوروسه تی در هلند، ایشان ابراز علاقه کرد که با توجه به بحث داغ آن روزگار یعنی گفتگوی تمدنها همایشی بینالمللی در ایران برگزار شود و انجمن جهانی اسپرانتو هم در آن مشارکت کند. پس از رایزنی و بررسیهای لازم بنا شد که انجمن جهانی اسپرانتو با کمیسیون ملی یونسکو در ایران مکاتبه کند و نسبت به اعلام علاقه خود دراینباره اقدام کند. نامه ارسال شد و چندی بعد رضا ترابی همراه با خانم ناهید فریدی نیا (اسپرانتودان و نویسنده کودکان) برای پیگیری آن مراجعه حضوری به دفتر کمیسیون ملی یونسکو هم انجام دادند اما این طرح همچون دهها طرح دیگر مشمول زمان شد و در پیچ و خم دالان بروکراسی و دیگر مسائل حاکم بر کمیسیون، صورت تحقق به خود نگرفت. این سند را منتشر میکنیم تا گواهی باشد بر کارهایی که در گذشته اقدام به انجام شدهاند. لازم به ذکر است که همایش اسپرانتویی خاورمیانه که از سال۱۳۸۷ برگزار میشود، جرقهاش حاصل این طرح بود که پرفسور کوروسه تی آن را در چهارچوب انجمن جهانی اسپرانتو عملی کرد.
نامه انجمن جهانی اسپرانتو به کمیسیون ملی یونسکو در ایران مبنی بر برگزاری همایشی بینالمللی بر مبنای “گفتگوی تمدنها” در ایران
به نقل از سایت: اسپرانتو در ایران
ترینهای اسپرانتو در ایران: ۱۵
احمد کسروی اولین روشنفکر تاثیرگذار ایرانی است که ضمن فراگیری اسپرانتو نسبت به ترجمه و تالیف به زیان اسپرانتو اقدام کرده است. کسروی خودآموخته اسپرانتو بوده است و با استفاده از اسپرانتو دست به قلم شده و به نگارش کتاب “زبان پاک” اقدام کرده است.
احمد کسروی اسپرانتودان
عکس از: ویکی پدیا
به نقل از سایت: اسپرانتو در ایران
سندی تاریخی از جنبش اسپرانتو در شهر همدان
عکسی از اسپرانتودانهای همدان در دههٔ بیست سدهٔ گذشتهٔ میلادی در همان سالها که نمسهچی گزارش خویش را ارائه میکند. از تصویر موجود چنین برمیآید که اسپرانتودانهای همدان از اقشار مختلف جامعه و سنین مختلف بودهاند. بیشک از این عده امروز کسی در قید حیات نیست. اما شاید آن پسرک کوچک که در تارک تصویر قرار دارد، امروزه خود بیشک پیرمردی است و هنوز در میان ما باشد. به راستی کسی هست که این نامهای گمنام را به یاد داشته باشد؟ به نام بشناسد؟ آیا در شهر همدان هنوز از فرزندان این عده کسانی زندگی میکنند؟ این افراد هنوز برای ما بیبعد هستند آنها تنها یک چهرهٔ بینام و بیتاریخ هستند.ای کاش توان بعد دادن به آنان را داشتیم! بعدی که زندگی است. به این همآرمانهای گمنام، به خاطرهٔ آنان سلام میکنیم.

اسپرانتو در شهر همدان کتاب عکس سال ۱۹۱۷ سازمان جهانی اسپرانتو
عکس از: کتاب عکس سال ۱۹۱۷ سازمان جهانی اسپرانتو صفحهٔ ۲، کتابخانه ویکتور هودلر – روتردام، هلند
به نقل از سایت: اسپرانتو در ایران
زبان سبز در خطهٔ سبز مازندران
گزارشی منتشر شده در مجله پیام سبزاندیشان شماره هفتم:
“در سال گذشته زبان اسپرانتو گسترهٔ تازهای را در اثباتِ شایستگیاش برای آشنایی فرهنگها، ارتباط با افرادی از سراسرِ جهان، سهولت فراگیری، و موثر بودن به کارگیری آن در ارتباطاتِ بین المللی تجربه کرد. تنها با گذشت یک سال از اولین جلسهٔ معرفی و پرسش و پاسخ پیرامونِ زبان اسپرانتو که در تاریخ شانزدهم خردادماه ۱۳۸۲ از طرف کانون نیوشاک و با هم کاریِ ادارهٔ ارشاد اسلامی شهرستان بابلسر برگزار گردید، این شهر صحنهٔ استقبال و حضور علاقه مندان به یادگیری این زبان و نیز حضور مهمانانِ خارجی و برگزاری کلاسهای آموزش اسپرانتو بوده است.
خانم دکتر زهرا کریمی و آقای غلامرضا آذرهوشنگ زوج اسپرانتودانِ ساکن بابلسر نقش عمدهای در این حرکت فرهنگی داشتهاند و با همکاری جوانان و علاقه مندان بابلسری تاکنون د هها نفر در کلاسهای اسپرانتو شرکت کردهاند. “
اسپرانتو در بابلسربد
همچنین نگاه کنید به:
به نقل از سایت: اسپرانتو در ایران
پرسش رئیس جمهور محمد خاتمی در دیدار از غرفه مجلهٔ پیام سبزاندیشان و پاسخی چند
پاسخ به رئیس جمهور!
نمایشگاه مطبوعات فرصتی بود، برای دیدار با جناب آقای رئیس جمهور. ایشان روز پنج شنبه ۱۳۸۲/۲/۲۵ از سالن مطبوعات بازدید کردند. غرفهٔ مجلهٔ «پیام سبزاندیشان» نیز برای لحظاتی سعادت میزبانی ایشان را داشت. در این دیدار، آقای رئیس جمهور از مسئول غرفهٔ ما سؤال کردند: «پس چی شد این اسپرانتو؟» در این سؤال که ظاهراً به قصد شوخی ادا کردید، چند نکتهٔ باریک و ناگفته پنهان بود. و مهمترین آن، این سؤال: «چرا اسپرانتو آن طور که انتظار میرفت، پیشرفت نکرد و مبدل به زبان بینالمللی مورد پذیرش همگان نگردید؟» ما برای این سؤال کوتاه جناب آقای خاتمی، پاسخی کوتاه داریم:
جناب آقای رئیس جمهور!
زبان اسپرانتو به دلیل آنکه زبانی است به قول گاندی «نجیب و انسانی»، در وانفسای سیاستبازی بزرگان، که زبان را نیز ابزار قدرت سیاسی، اقتصادی و فرهنگی خودکردهاند، مهجورمانده است و گاه و بیگاه نیز مورد هجوم تبلیغاتی این و آن قرار میگیرد. بسیاری از کسان و بیش از همه صاحبان قدرت، سادگی و پیام صلح و دوستیِ نهفته در پس این زبان را برنمیتابند و راه را بر پیشرفت آن میبندند. هم چنان که بر شما، این سادگی و پیام صلح و دوستی را نمیپسندند!
گفتگوی تمدنها و پذیرفتن این اصل که تمامی انسانها در هرکجای این کرهٔ خاکی که زندگی میکنند حقدارند از باورهای عقیدتی، سیاسی، فلسفی، فرهنگی و اجتماعی خود دفاع کنند و برای رسیدن به تفاهم با یکدیگر بتوانند در آزادی کامل به گفتگو بنشینند – بیواسطهٔ دولتمردان خود که عموماً بذر کاذب کینه و دشمنی قومی و مذهبی را در میان ملل خود میپاشند- هدف و آرمان دکتر زامنهوف مبتکر و مبدع این زبان بوده است. اما این اندیشهٔ بلندنظرانه و ژرف همانگونه موردپذیرش قرارگرفته است که پیام شما در سازمان ملل.
در یک کلام، آرمانهای شریف، انسان دوستانه، صلح خواهانه، آزادیخواهانه و متمدنانهٔ آن همانقدر در دنیای تسلط زور و سرمایه دچار چالش و تنگنا بوده است که آرمانها و برنامههای شریف، نجیب و انسانی شما. حالا ما سؤال میکنیم: راستی آقای رئیس جمهور! واقعاً «پس چی شد» آنهمه برنامهها و امیدها؟!
غلامرضا آذرهوشنگ عضو تحریریه مجله پیام سبزاندیشان ادریبهشت ماه ۱۳۸۲
جشنواره مطبوعات سال ۱۳۸۲ و دیدار محمد خاتمی از غرفه مجلهٔ پیام سبزاندیشان
گزارش روزنامه جشنواره مطبوعات سال ۱۳۸۲ و دیدار محمد خاتمی از غرفه مجلهٔ پیام سبزاندیشان
ترینهای اسپرانتو در ایران: ۱۴
مولود ثقفیان اولین ایرانی بوده است که متد آموزش چه را در هلند و در انستیتو بینالمللی اسپرانتو(مرکز اشاعه روش آموزشی آندره چه) طی کرده است. او صدها نفر را در مدت بیش از ۱۲ سال، اسپرانتو آموزش داده است. وی حرفهایترین آموزگار اسپرانتو در دوران تدریس خود در ایران بوده است.

عکس از آرشیو انجمن اسپرانتوی ایران
ترینهای اسپرانتو در ایران: ۱۳
اولین عضو هیئت رئیسه سازمان جهانی جوانان اسپرانتودان TEJO از ایران: رضا ترابی ۱۳۷۷/۱۹۹۸

* این مطلب با استناد به کتاب سال انجمن جهانی اسپرانتو Jarlibro منتشر شده است و سال ذکر شده در مطلب اشاره به سال انتشار آن دارد.
ترینهای اسپرانتو در ایران: ۱۲
اولین نماینده سازمان جوانان اسپرانتودان ایران در کمیته مرکزی سازمان جهانی جوانان اسپرانتودانTEJO مهندس عباس باغستانی بوده است. (۱۳۷۸/۱۹۹۹)
عباس باغستانی از بنیانگذاران IREJO و در دهه هفتاد، تاثیرگذار در جنبش اسپرانتوی ایران بوده است.
عباس باغستانی از بنیانگذاران سازمان جوانان اسپرانتودان ایران
عکس از فیسبوک+
* این مطلب با استناد به کتاب سال انجمن جهانی اسپرانتو Jarlibro منتشر شده است و سال ذکر شده در مطلب اشاره به سال انتشار آن دارد.
ترینهای اسپرانتو در ایران: ۱۱
اولین ایرانی عضو کمیته مرکزی سازمان جهانی جوانان اسپرانتودان ( TEJO ( ۱۳۶۴ / ۱۹۸۵ دکتر شیرین احمدنیا بوده است.

عکس از آرشیو انجمن اسپرانتوی ایران
* این مطلب با استناد به کتاب سال انجمن جهانی اسپرانتو Jarlibro منتشر شده است و سال ذکر شده در مطلب اشاره به سال انتشار آن دارد.
بدیع صمیمی مولف دو کتاب ارزشمند فرهنگ اسپرانتو فارسی اسپرانتو
بدیع صمیمی ازدواج اسپرانتویی داشته است و با همسر خود در کلاس اسپرانتو آشنا شده و بنا به قول خودش در منزل هم با همسرش به اسپرانتو صحبت میکرده است. ایشان در سال ۱۳۶۲ چشم از جهان فروبسته است. جنبش نوین اسپرانتو در ایران وامدار کار بزرگ ایشان به خاطر انتشار دو کتاب ارزشمندی است که از خود به یادگار گذاشته است.
در کتاب «زبان دوم» تألیف استاد دکتر ناصرالدین صاحبالزمانی صفحه ۳۶۶ تاریخ تولد بدیع صمیمی سال ۱۲۹۰ قیدشده است اما نگارنده در رونوشت شناسنامه ایشان تاریخ ۱۲۸۲ شمسی را مشاهده کرد. در همان کتاب صفحه ۳۶۷ نویسنده شرح جالب و مختصری از ایشان داده است که در خور توجه و تعمق است.
یادش گرامی باد!

عکس از آرشیو انجمن اسپرانتوی ایران / با سپاس از آقای برزین صمیمی
ترینهای اسپرانتو در ایران: ۱۰
اولین (و تاکنون تنها) ایرانی عضو فرهنگستان بین المللی علوم سان مارینو به زبان اسپرانتو: دکتر محمد کرام الدینی است ۱۹۹۲/۱۳۷۱

دکتر کرام الدینی در دفتر انجمن اسپرانتوی ایران / عکس: آرشیو انجمن
ترینهای اسپرانتو در ایران: ۹
اولین ایرانی عضو کمیته مرکزی انجمن جهانی اسپرانتو ژیلا صدیقی بوده است ۱۳۶۹/۱۹۹۱
ژیلا صدیقی همسر دکتر صاحب زمانی و دومین سرنماینده (انتصابی) UEA ، مترجم و آموزگار اسپرانتو بوده است.

عکس از آرشیو انجمن اسپرانتوی ایران با سپاس از خانم مولود ثقفیان
ترینهای اسپرانتو در ایران: ۸
اولین بانوی آموزگار (شناختهشده) زبان اسپرانتو در ایران خانم موچول مصور رحمانی بوده است که در دهه پایانی قرن گذشته (۱۲۹۰ شمسی / بیش از ۱۰۰ سال پیش) در تهران برای بانوان، زبان اسپرانتو را تدریس میکرده است. لازم به یادآوری است که ایشان همسر بهمن شیدانی بوده است. بنابراین میشود گفت که اولین زوج اسپرانتودان در ایران، خانم موچول (سكينه) مصور رحمانی و بهمن شیدانی بودهاند.
%20زبان%20اسپرانتو%20در%20ایران%20خانم%20موچول%20مصور%20رحمانی.jpg)
با سپاس از خانم پونه شیدانی که این عکس را مهرورزانه
از آلبوم شخصی خود در اختیار نگارنده قرار دادند.
ترینهای اسپرانتو در ایران: ۷
اولین (و جوانترین) سر نماینده (انتصابی) انجمن جهانی اسپرانتو در ایران مهندس احمدرضا ممدوحی بوده است ۱۳۶۳/۱۹۸۴

عکس از سایت انجمن اسپرانتوی ایران
ترینهای اسپرانتو در ایران: ۶
اولین عضو افتخاری انجمن جهانی اسپرانتو از ایران: دکتر ناصرالدین صاحبالزمانی (۱۳۶۲ /۱۹۸۳)

عکس از خبرگزاری مهر
ترینهای اسپرانتو در ایران: ۵
اولین و جوانترین نماینده زن انجمن جهانی اسپرانتو در ایران (۱۳۶۳ / ۱۹۸۴) دکتر شیرین احمدنیا بوده است.

عکس از ایران فردا
گزارش رضا ترابی درباره کنگره ۹۰ اسپرانتو در لیتوانی سال ۱۳۸۴ / ۲۰۰۵
گزارش تفضیلی رضا ترابی درباره کنگره ۹۰ اسپرانتو در لیتوانی
لیست اعضای اولین دوره انجمن اسپرانتوی ایران PEA در سال ۱۳۰۸
لیست اعضای انجمن اسپرانتوی ایران PEA در سال ۱۳۰۸ که در چاپ دوم و پشت جلد کتاب لسان عمومی اسپرانتو/تالیف بهمن شیدانی، منتشر شده است:
اسپرانتو در ایران (۲) Esperanto en Irano
پرسشها و ابهاماتی درباره آغاز اسپرانتو در ایران همچنان باقیمانده است. علیرضا دولتشاهی دراینباره جستجوهایی انجام داده و یافتههای خود را اینچنین با ما به اشتراک گذاشته است:
ترینهای اسپرانتو در ایران: ۴
اولین و تنها ناشر کتابهای گوناگون اسپرانتو در ایران، انتشارات عطائی است که سهم بزرگی در پاید
اری و شکوفایی جنبش اسپرانتو در ایران داشته است. این موسسه که یکی از قدیمترین ناشران کشور است، چاپ و نشر کتاب زبان دوم، فردا شدن امروز، ادبیات امید، فرهنگ فارسی/اسپرانتو/فارسی ... و بازنشر چندین کتاب آموزشی خارجی اسپرانتو را در ایران و در دوران پیشااینترنت که دسترسی به کتابهای آموزشی اسپرانتو دشوار بود؛ انجام داده است و بدین طریق خدمتی ارزشمند برای گسترش و پایداری جنبش اسپرانتو در ایران نموده است.
ترینهای اسپرانتو در ایران: ۳
جوانترین و اولین نماینده جوان (JD (Junulara Delegito انجمن جهانی اسپرانتو در ایران: سروش محمدزاده از تهران بوده است سال ۱۳۶۳/۱۹۸۴.

عکس از سایت انجمن اسپرانتوی ایران
اسپرانتو در ایران (۱) Esperanto en Irano
علیرضا دولتشاهی
انقلاب مشروطیت به تعبیری حاصل برخورد انسان ایرانی با تمدن غرب بود. برخوردی که انسان ایرانی را به اندیشه در علل توسعهنیافتگی خویش واداشت و این به اندیشه شدن، ظهور و بروز تجددگرایی ایرانی را در پی داشت. از بنمایههای اصلی تجددگرایی ایرانی مسئله زبان است. روشنفکر ایرانی بهدرستی دریافته بود علتالعلل واپس ماندگی ایران درتجلی مادی زبان یعنی خط نهفته است. ازاینرو بود که دستبهکار اصلاح خط فارسی شد. روشنفکر ایرانی این نقطه عزیمت پیشرفت را برای دیگر ملل نیز چارهساز دانست.
ترینهای اسپرانتو در ایران: ۲
پر سابقهترین نماینده انجمن جهانی اسپرانتو در ایران، بهمن شیدانی بوده است که از سال ۱۲۹۸ تا ۱۳۲۹ با ۳۲ سال سابقه نمایندگی، علیرغم گذشت بیش از ۸۴ سال هنوز رکورد او در این زمینه شکسته نشده است (1919-1950).
بهمن شیدانی ویژگیهای دیگری هم دارد: او اولین آموزگار شناختهشده اسپرانتو در ایران و مؤلف اولین کتاب خودآموز اسپرانتو به زبان فارسی هم هست.

ترینهای اسپرانتو در ایران: ۱
- اولین شهر از ایران که در آن انجمن جهانی اسپرانتو نماینده داشته است: تبریز (۱۲۹۰ / 1912) +
- اولین نماینده انجمن جهانی اسپرانتو در ایران: آرداش هورهانیسیان (تبریز) (۱۲۹۰ / 1912) +

وقایعنگاری جنبش اسپرانتو در دهه ۱۳۷۰ در ایران
گاهشمار جنبش اسپرانتو در ایران از ۱۳۷۲ تا ۱۳۸۲ که در شماره ۴ مجله پیام سبزاندیشان منتشر شد نسخه منتشر نشده و اندکی متفاوت هم داشت که به علت معذوریتهایی چند، با رتوش همراه شده بود. اینک متن دیگری از آن گزارش که فقط دهه ۱۳۷۰ در آن به صورت تیتر گزارش شده است.
گاهشمار جنبش اسپرانتو در ایران از ۱۳۷۲ تا ۱۳۸۲
۱۳۷۲
در بیست و سوم تیرماه١٣٧٢بنیانگذاری سازمان جوانان اسپرانتودان ایران (اسپرانتو جوان) با نام اختصاری IREJO توسط محمدرضا ترابی، عباس باغستانی، جمشید احمدی و عبدالله حکیمنژاد. تقاضای عضویت سازمان جوانان اسپرانتودان ایران در سازمان جهانی جوانان اسپرانتودان TEJO انتشار گاهنامهی IREJO از تیرماه. برگزاری کلاسهای اسپرانتو در دانشگاه تبریز توسط عبدالله حکیمنژاد پاییز.
نامههای پرنس رضا ارفعالدوله مبنی بر اشاعه و تدریس و تعلیم زبان مشترک بینالمللی اسپرانتو در ایران
نامههای پرنس رضا ارفعالدوله و دکتر پرواط رئیس کنفرانس زبان از ژنو به رئیس مجلس شورای ملی [میرزا حسین خان پیرنیا (موتمنالملک)] مبنی بر اشاعه و تدریس و تعلیم زبان مشترک بینالمللی (اسپرانتو) در ایران و تقاضای بذلتوجه در این خصوص. نامههای مجلس به نخستوزیری و وزارت معارف و اوقاف و صنایع مستظرفه جهت رسیدگی. جوابیه نخستوزیر [میرزا احمدخان قوامالسلطنه] به رئیس مجلس شورای ملی مبنی بر پیگیری و رسیدگی به موضوع.
عنوان سندی است که در کتابخانه مجلس شورای اسلامی به ثبت رسیده و در آن موجود است. برای محققان درباره زبان اسپرانتو در ایران این مجموعه نامه، سند ارزشمندی هست.
یک مطلب جامع درباره پرنس میرزا رضاخان ارفع الدوله به نشانی زیر قابل مطالعه و تعمق است:
قطعنامههای یونسکو در رابطه با زبان اسپرانتو

در دو مورد، کنفرانس عمومی یونسکو قطعنامهی ویژهای را در رابطه با اسپرانتو تصویب نموده است. قطعنامهی چهارمین کنفرانس عمومی (مونته ویدئو ۱۹۵۴) حاصل تلاشی چندین ساله با هماهنگی سازمان جهانی اسپرانتو بهویژه عضو هیأت رئیسه آن پروفسور Ivo Lapenna بود. قطعنامه گرامیداشت صدمین سال تولد اسپرانتو، که در بیست و سومین کنفرانس عمومی (سوفیا ۱۹۸۵) تصویب شد، ثمرهی همکاری سی ساله و تماسهای خوب هیأتهای نمایندگی چندین ملیت بود. این دو قطعنامه با هم، پذیرش ارزشمندی اسپرانتو را تشکیل میدهد، که توسط این سازمان جهانی مهم صادرشده است. هرچند در سال ۱۹۹۳ کنفرانس عمومی مجدداً درباره اسپرانتو به بحث پرداخت، اما قطعنامهیپیشنهادی ایتالیا به حد نصاب نرسید و بهعنوان سندِ کاری باقی ماند.
کنفرانس عمومی یونسکو
IV.1.4.422 کنفرانس عمومی پس از بحث دربارهی گزارش دبیرکل دربارهی درخواست جهانی برای حمایت از اسپرانتو:
IV.1.4.4221 نتایج حاصله از بهکارگیری اسپرانتو در زمینه تبادلات تفاهمآمیز بینالمللی و برای نزدیک کردن مردم جهان به یکدیگر را موردتوجه قرار میدهد،
IV.1.4.4222 تأیید میکند که این نتایج با اهداف و آرمانهای یونسکو همخوانی دارد.
IV.1.4.4223 یادآوری میکند که بسیاری از دولتهای عضو آمادگی خود را برای اجرا یا پذیرش آموزش اسپرانتو در مدارس یا مؤسسات آموزش عالی اعلام نمودهاند، و از این دولتهای عضو میخواهد که دبیرکل را در جریان نتایج حاصله در این زمینه قرار دهند.
IV.1.4.4224 به دبیرکل مأموریت داده میشود تا پیشرفت حاصل از بهکارگیری اسپرانتو را در زمینه علوم، آموزش و فرهنگ پیگیری نموده، و با این هدف با سازمان جهانی اسپرانتو در زمینههای مشترک مربوط به هردو سازمان همکاری نماید.
کنفرانس عمومی یونسکو، مونته ویدئو، ۱۹۵۴
جشن صدمین سال اسپرانتو
کنفرانس عمومی،
با در نظر گرفتن اینکه در نشست سال ۱۹۵۴، که در مونته ویدئو برگزار گردید، توسط قطعنامهی IV.1.4.422-4224 نتايج حاصله از زبان بینالمللی اسپرانتو در زمینه تبادلات تفاهمآمیز دوجانبه میان مردم جهان را موردتوجه قرار داد و تأیید نمود که این نتایج با اهداف و آرمانهای یونسکو همخوانی دارند،
با یادآوری اینکه اسپرانتو در طی این فاصله زمانی پیشرفت قابلتوجهی بهعنوان ابزار تفاهم بین مردم و فرهنگ کشورهای گوناگون داشته، و در اغلب مناطق جهان و اغلب فعالیتهای انسانی توسعه یافته است.
با تشخیص قابلیتهای عظیمی، که اسپرانتو برای تفاهم بینالمللی و ارتباطات بین مردم با ملیتهای مختلف عرضه میدارد،
با تأکید بر مشارکت بسیار مهم جنبش اسپرانتو، و بهویژه سازمان جهانی اسپرانتو، در پیشبرد آگاهیها درباره فعالیتهای یونسکو و همچنین همکاری در این فعالیتها، آگاه از این واقعیت که در سال ۱۹۸۷ صدمین سال حیات اسپرانتو جشن گرفته خواهد شد.
۱- به جنبش اسپرانتو به خاطر صدمین سالگردش تبریک میگوید.
۲- از دبیرکل میخواهد که بهدقت تکامل اسپرانتو را بهعنوان ابزاری برای بهبود تقاهم بین ملتها و فرهنگهای مختلف دنبال نماید.
۳- از دولتهای عضو دعوت مینماید صدمین سالگرد اسپرانتو را با برگزاری گردهماییها، صدور بیانیهها، چاپ تمبرهای ویژه، و موارد مشابه گرامی داشته، و تشکیل گروه تحقیقاتی درباره مشکل زبان و درباره اسپرانتو را در مدارس و مؤسسات آموزش عالی خود ترغیب نمایند.
۴- به سازمانهای غیردولتی توصیه مینماید در جشن صدمین سال اسپرانتو شرکت نموده، و امکان بهکارگیری اسپرانتو بهعنوان ابزاری برای گسترش هرگونه اطلاعات بین اعضای خود، و نیز اطلاع رسانی درباره فعالیتهای یونسکو، را بررسی نمایند.
کنفرانس عمومی یونسکو، سوفیا، ۱۹۸۵



