اسپرانتو و بهاییت
هر از چند گاهی از گوشه و کنار برخی نداهایی دربارهی اینکه اسپرانتو زبان "بهاییان" هست شنیده میشود و طبیعتاً این زمزمهها موجب "هراس" خیلیها میشود.
خوب یادم هست زمانی که بیش از ۶ سال بود اسپرانتو میدانستم برای اولین بار فردی به من گفت که: "اسپرانتو زبان بهائیت است"، من با شنیدن این جمله یکه خوردم چون در مدتزمانی که اسپرانتو میخواندم و میدانستم به موردی برنخورده بودم که به چنین برداشتی برسم ... لاجرم شروع کردم به تحقیق دربارهی صحتوسقم این موضوع و اینکه این پندار یا شایعه از کجا نشأت میگیرد. اینک آنچه که من توانستم بفهمم:
گروهها و کسانی که به هر دلیلی از اسپرانتو خوششان نمیآید برای مقابله با گسترش آن، اسپرانتو را به "اقلیت نامطلوب آن جامعه" تعمیم دادهاند. مثلاً در ژاپن و ایالاتمتحده آمریکا شایعه کرده بودند که اسپرانتو زبان مشترک "کمونیستها" هست و یا در اتحاد جماهیر شوروی دهها روشنفکر به صرف دانستن اسپرانتو به اعدام محکوم شدند و یا به سیبری تبعید شدند چون در آنجا "شایعه" شده بود که اسپرانتو زبان "امپریالیسم" است و ... نتیجه این که در دورهای اسپرانتو در هر جامعهای منتصب و منصوب به "گروه نامطلوب" شده است. در ایران نیز اسپرانتو از این آسیب مصون نبوده است و کسانی که به عللی از آن خوششان نیامده است در انتصاب آن به "صهیونیسم" و "بهائیت" کم کوشش نکردهاند، اما واقعیت چیست؟
واقعیت این است که در ایران از اولین کسانی که به ترویج اسپرانتو اهتمام ورزیدند گروهی از بهاییان ایرانی نیز دخیل بودهاند، اما آیا صرف اینکه چون بهاییان در ترویج چیزی مشارکت داشتهاند "حتماً آن چیز امری مذموم است" دور از خردورزی است. گفتنی است که یکی از بزرگترین چهرههای فعالِ گسترشِ زبانِ اسپرانتو در ایران، "احمد کسروی" است که هیچکس در ضدیت او با بهائیت تردیدی ندارد اما بااینهمه کسروی در همان زمانی که بهاییان ایرانی برای پیشبرد اسپرانتو تلاش میکردند، او نیز به طور مستقل به کار خود میپرداخت.
اگر فرض را بر این بگذاریم که هر آنچه را بهاییان بدان اهتمام میورزند نامطلوب است باید دست از زندگی شست! چون بهاییان از اتومبیل استفاده میکنند، سوار هواپیما میشوند، سوادآموزی میکنند و ...
اسپرانتو یک ابزار رسانهای است و نه چیزی بیشتر. همگان حق دارند از آن استفاده کنند و یا استفاده نکنند. در روزگار ارتباطات لحظهای "برچسبهای کهنه" را خریداری نیست.
طنز روزگار این که زمانی در اروپا آنتی اسلامئیستها میگفتند پرچم اسپرانتو، پرچم اسلام است چون سبز است.
و اینک خلاصه آنچه من فهمدم:
ارتباط زبان اسپرانتو با بهائیت بهاندازهی ارتباط زبان ژاپنی با بهائیت است!